Mathieu Laca

Kada govorimo o Mathieu Laca i njegovim slikama, dobrom poznavaocu slikarstva već na prvi utisak je jasno da pred sobom ima slikara bogatog talenta i snažne umetničke ekspresije. Međutim, ono što ovog mladog autora uvrštava u privilegovanu grupu najznačajnijih slikara današnjice, jeste njegova posvećenost vlastitoj unutrašnjoj istini i potpuno odsustvo bilo kakvog kompromisa u njenom ispoljavanju. Bez obzira da li mu to uspeva kroz povremeno duhovit, meditativan i ironičan ili kroz konstantno provokativan, šokantan i bolan način, sa svim ovim mogućnostima se jednako uspešno poigrava i istovremeno egzistira. Uz pomoć snažne i maštovite kompozicije, svaka njegova slika deluje kao bogata simbolička struktura koja je jezikom uljanih boja suvereno utisnuta u slikarsko platno.

U vremenu u kome živimo, a pogotovo u globalno represivnom socijalno-društvenom miljeu koji vlada u svetu, umetnik je potisnut na sami rub duhovne i materijalne egzistencije. Stalna kritika takve anti-altruističke atmosfere za jednog umetnika predstavlja zapravo posvećenost sebi i svom umetničkom opusu, a napraviti iskorak kojim se iskreno i otvoreno suprotstavlja bilo kakvom kompromisu sa sobom i okolinom – to je opšta misija i najviši domet jednog umetnika. Upravo ovo zadnje je uspelo slikaru Mathieu Laca.

Na prvi pogled, mnoge njegove slike podsećaju na dela slavnog Hieronymus Bosch-a, kako po strukturi, tako i po ekspresiji, sadržaju, simbolici, živom koloritu i satiričnoj kritici društva. Pa ipak, slike Mathieu Laca su zapravo intuitivna i kompleksna mešavina ekspresionizma, surrealizma, postmodernizma, nihilizma i simbolizma. 

Slikarski opus Mathieu Laca bi se mogao podeliti u nekoliko grupa, ako govorimo o sadržaju, simbolici i porukama koje nam prenosi. Najsnažniju i najinteresantniju grupu za širu populaciju čine one slike u kojima se pojavljuju krajnje dominantne muške figure koje pucaju od snage i sirovog erosa, sa otvorenijom ili nešto diskretnijom aluzijom na homoseksualnost. Te muške figure svojom pojavom i nagonom dominiraju slikarskim platnom, ali istovremeno i iskaču iz svog materijalnog i vremenskog okvira. Takođe, očigledan je njihov trijumf nad simbolima i ikonama srednjevekovnog i modernog zapadnog društva, a povremeno i nad orijentalnim i daleko-istočnjačkim. Potpuno nagi muški arhetipi sa ogromnim penisima u penetraciji ili ejakulaciji neposredno provociraju otvorenu kritičku parodiju na fetišizam postmoderne umetnosti, ali i na homofobiju, socijalno-društvene represije, lažni moral i religijski dogmatizam. Unutar nekih slika iz ove grupe pojavljuju se i životinje, naročito pas i konj, prema kojima slikar gradi vlastiti simbolički odnos i šalje poseban niz poruka. Kroz jednu drugu grupu slika ispoljavaju se krajnje iskreni i direktni homoseksualni afiniteti, ali ne samo kao jasna unutrašnja žudnja ili trijumfalizam vlastitog oslobođenja, nego kao simbol opšteg (ne)snalaženja u vremenu i okruženju u kojima se zatekao ceo ljudski rod. U tom smislu ove slike možemo uzeti potpuno simbolički i razumeti ih kao krajnje jasan umetnički stav ili čin. Zato slike iz ovog opusa jesu krajnje šokantne, neposredne i ogoljene – u onoj meri u kojoj se sve to u današnje vreme dešava sa ljudskom, a pogotovo umetničkom egzistencijom.

Neke od slika ovog umetnika će za jedan deo publike predstavljati šok i možda izazvati prvobitnu odbojnost, ali mnogi će u njima pronaći deliće lične i opšte izgubljene istine. Krajnji i uzvišeni cilj istinske umetnosti zapravo i predstavljaju ova dva efekta – umetnost, pa samim tim i slikarstvo, treba da šokira, provocira i otvara esencijalna pitanja, a svaki čovek prema vlastitim afinitetima i stanju svesti da odgovara na njene podsticaje. U tom smislu, možemo slobodno reći da Mathieu Laca i njegove slike u potpunosti ispunjavaju svoju misiju. A da li za jednog istinskog umetnika postoji nešto izvan i iznad toga?

                             Srdjan Djerić